ONS OPVOEDINGSPROJECT
Ten
geleide
Onderwijs verstrekken is een
steeds wisselend proces. Het begeleiden van volwassen worden en kennis
overdragen bewerkstelligt de ontplooiing van de hele persoon. Reeds in 1839 was
Mgr. Victor Scheppers zich daarvan bewust en ten dienste van de jeugd stichtte
hij de Congregatie van de Broeders van O.-L.-V. van Barmhartigheid (De Broeders
van Scheppers).
In deze brochure maken we kennis
met de kernlijnen van zijn opvoedingsproject van waaruit ook vandaag nog onze
scholen hun eigen plaats positioneren binnen het grote netwerk van het Katholiek
Onderwijs in Vlaanderen.
Moge deze boodschap ons blijven
inspireren om de ons toevertrouwde jongeren een opvoeding aan te reiken die hen
zal helpen als volwassenen. Het blijft immers onze taak de jongeren, in de
maatschappij van vandaag, te motiveren om hun steentje bij te dragen tot de
uitbouw van Gods scheppingsdroom met ons, zijn mensen: een wereld voorleven van
vrede en dienstbaarheid.
Broeder Kristiaan (J. Delvigne)
Provinciaal Overste
Mechelen, juni 2008

Inhoudstafel
1.
Een Scheppersschool: daar
kies je voor
2.
Victor Scheppers
inspireert, ook vandaag
3.
Onze missie: daar gaan we voor
4.
De ankers van ons opvoedingsproject :
a
Vanuit onze christelijke inspiratie hanteren we een hoopvol mensbeeld
b
We streven een integrale en kwaliteitsvolle opvoeding na
c
Voor élk kind bieden
we kansen
d
We
handelen vanuit een attentvolle betrokkenheid
e
Onze verbondenheid biedt een wederzijdse houvast
5.
Inspirerende bronnen :
a
Kennismaking met Mgr, Victor J,B,C, Scheppers
b
Gelegenheidstoespraak Eerwaarde Broeder Roberto Piccolo

1 Een Scheppersschool: daar
kies je voor
Als Scheppersscholen
dragen wij een naam met anderhalve eeuw onderwijstraditie. Hij verwijst naar een
sociaal bewogen jongeman uit de 19de eeuw: Victor Scheppers. Een kennismaking
met het leven en werk van onze stichter verduidelijkt welke apostolische
basisinspiratie en maatschappelijke beweegredenen hem hebben aangezet tot de
wereldwijde organisatie van "waarden"vol onderwijs. Deze korte
geschiedschrijving gunt de lezer bovendien een blik op de opmerkelijke
onderwijstraditie waar wij met trots deelachtig mogen aan zijn. Wie zich verder
wil verdiepen in de historische figuur Victor Scheppers, leest best "De ceder
van de Libanon" (verkrijgbaar via elke school van Scheppers]...
Victor Scheppers wordt
geboren te Mechelen op 25 april 1802, als jongste van vier kinderen van zeer
welstellende ouders. Het gezin blijft echter niet van tegenslag gespaard: rond
zijn dertiende verliest hij zijn moeder en twee zussen. Victor loopt school in
Mechelen en Aalst.

Hij wil zich ten dienste
stellen van God en van zijn medemensen en kiest voor het priesterschap. Op 13
april 1832 wordt hij dan ook priester gewijd te Mechelen. Zijn apostolische
levensspreuk luidt: "Honor Deo, Labor mihi, Utilitias proximo": "God de eer, mij
het werk, de naaste het nut."
Aangegrepen door de
armoede, de ongeletterdheid en de kwetsbaarheid van medemensen, beslist hij rond
1835 de eerste "noenschool en zondagsschool" op te richten. Daar krijgen
arbeiders en ambachtslieden onderwijs en vorming. Victor Scheppers moedigt hen
daartoe aan, omdat hij weet dat zij anders van alle onderwijs verstoken blijven.
Hij verschaft ook onderricht aan jongeren die na hun dagtaak nog wat willen
bijleren.
Victor Scheppers wordt
benoemd tot kanunnik aan de kathedraal te Mechelen en zorgt er voor het
godsdienstonderricht. In 1839 sticht hij zijn eerste kloostergemeenschap: "De
Broeders van Onze-Lieve-Vrouw van Barmhartigheid". Naast de vele inspanningen
voor onderwijs, gaat zijn aandacht meer en meer uit naar hulp aan gevangenen. Zo
wordt zijn gemeenschap actief in de gevangenissen van Vilvoorde, Aalst, Gent en
St.-Hubert.
In 1851 sticht hij een
zustergemeenschap: "De Zusters van Onze-Lieve-Vrouw van Barmhartigheid". Zij
houden zich vooral bezig met kleuteronderwijs en kantbewerking.
Vanuit Rome - en later
ook vanuit Londen - wordt gevraagd om hulp te bieden in gevangenissen voor jonge
delinquenten, in weeshuizen en in scholen. Zo ontstaan de eerste bijhuizen van
de congregatie.
In 1856 krijgt Victor
Scheppers de titel van Monseigneur. Aan zijn zeer actief en sociaal bewogen
leven komt een einde op 7 maart 1877: hij overlijdt te Mechelen na een lange
ziekte.
Na zijn dood vestigen de
Broeders van Scheppers zich ook nog in Argentinië, Burundi, Canada,
Groot-Brittannië, Italië, Nederland, Rwanda, Spanje en Uruguay. Tegelijk breidt
in Vlaanderen het aantal Scheppersscholen sterk uit,
In 1987 verheft paus
Joannes Paulus II mgr. Victor Scheppers tot "Eerbiedwaardige".

2 Victor Scheppers
inspireert, ook vandaag
Vanuit zijn evangelische
bewogenheid en de maatschappelijke realiteit waar hij als jonge priester getuige
van is. kiest Victor Scheppers uitdrukkelijk voor de opvoeding van de zwakste
jongeren. Hij blijft tot op vandaag broeders en lekenmedewerk(st)ers hiertoe
inspireren.
Voortdurende aanwezigheid
bij de leerlingen. meespelen en samen ravotten zijn voorwaarden om orde,
discipline en toewijding aan de studie te verkrijgen. Zijn ultieme
doelstellingen van scholing en opvoeding zijn: godsdienstigheid, deugdzaamheid
en een onbaatzuchtige inzet voor de medemensen.
Vorming van het verstand
is voor hem slechts één aspect van de persoonlijkheid van jongeren; ook
karakter- en gemoedsvorming zijn belangrijk. Sport en spel zorgen voor gezonde
ontspanning. Strengheid en zachtmoedigheid gaan bij Victor Scheppers hand in
hand.
Jongeren moeten zich als
één familie voelen: iedereen verdient respect en niemand mag uitgesloten worden.
Zwakke en nieuwe leerlingen worden aangemoedigd en ondersteund.
Deze visie van Victor
Scheppers op onderwijs en opvoeding is terug te vinden in brieven, gebedenboeken
en schoolreglementen. Daarbij komen zijn mensenkennis. respect voor élk kind en
groot pedagogisch inzicht tot uitdrukking. Hij spoort ons aan op eigentijdse
wijze die uitgesproken keuze voor zorgbehoevende jongeren te bewaken en in
opvoedkundige handelingen om te zetten.
De permanent wijzigende
maatschappelijke context vereist echter dat we deze opvoedkundige visie hertalen
in functie van de noden van de hedendaagse jeugd in Vlaanderen. Dit document
bevat dan ook de actualisering van ons pedagogisch project en de missie van de
Scheppersscholen in de Vlaamse provincie.


3 Onze missie: daar gaan we
voor
MISSIE VAN DE SCHEPPERSSCHOLEN IN DE VLAAMSE PROVINCIE
"Honor Deo, Labor mihi,
Utilitas proximo."
Op deze apostolische
levensspreuk van stichter Victor Scheppers is ons pedagogisch handelen blijvend
geënt. Wij hertalen deze basisinspiratie naar onze huidige opdracht als
opvoed(st)ers:
- "Honor Deo": vanuit
onze evangelische inspiratie hanteren wij een
hoopvol mensbeeld.
- "Labor mihi": onze
deskundige inzet en ons sterk inlevingsvermogen bij elk contact
met
jongeren garanderen
een attentvolle betrokkenheid,
- "Utilitas proximo":
onze verantwoordelijke dienstbaarheid aan kwetsbaar-jonge
medemensen en aan de maatschappij als
schepping-in-beweging biedt kansen
voor élk kind.
Wij implementeren deze
spiritualiteit door een permanente zorg voor balans en evenwicht in ons
opvoedkundig optreden. Via een geïnteresseerde nabijheid willen we positief
gedrag stimuleren en nieuwe zorgbehoeften ontdekken. Dit laat ons toe om op
omzichtige, sanctiearme wijze om te springen met gezag. Wij voeden jongeren op
tot relatiebekwame, positief-kritische, solidaire, sociaal-geëngageerde en
levenslustige jongvolwassenen. In elke dagelijkse handeling streven we een
integrale en kwaliteitsvolle
opvoeding na.
Hechte verbondenheid met
allen die zich hiertoe engageren, biedt duidelijkheid en houvast voor de ons
toevertrouwde jongeren.
De realisatie van dit
uitdagend opvoedingsproject met traditie zien alle betrokkenen als een uiterst
zinvolle bijdrage tot de ontplooiing en waardigheid van de [jonge] medemens. Met
dit engagement verankeren wij onze Scheppersscholen binnen het net van
kwaliteitsvol katholiek onderwijs in Vlaanderen.

4 De ankers:
a Vanuit
onze christelijke inspiratie hanteren we een hoopvol
mensbeeld
Victor Scheppers heeft
steeds beklemtoond dat élke jongere de moeite waard is. Vanuit onze evangelische
opdracht om medemensen tot dienst te zijn, blijven wij ook vandaag uitgedaagd om
jongeren kansen tot ontplooiing te bieden. Daarom ook zijn onze scholen
leefruimtes waarbinnen personeelsleden de christelijke levenshouding kunnen
voorleven en doorgeven. Zij moedigen er jongeren aan om deze basisinspiratie tot
de hunne te maken.
Op school ontmoeten wij
de jeugd in de groei naar volwassenheid. Dit complex gegeven mag geen bron van
ergernis zijn: we aanvaarden trouwens onze leerlingen als 'zoekende' jongeren!
Bijzondere bekommernis gaat hierbij uit naar hen die met zorgvragen,
belemmeringen of kwetsbaarheid ons pad kruisen.
De spontaan-enthousiaste
dynamiek waarmee we in hen willen geloven en hen vertrouwen en
verantwoordelijkheid durven geven, wordt zo voelbaar en duidelijk. Dit
dagelijks zorgend omgaan maakt ons opvoedingsproject voelbaar voor de
leerlingen. Zo ontmoeten de wensen van ouders de opvoedkundige vaardigheden van
leerkrachten.
Mede hierdoor durven
jongeren hoopvol en veerkrachtig aan hun toekomst werken. Wij coachen hen
daarbij door hen te prikkelen met dilemma's en keuzes die ook [jong]volwassenen
te beurt vallen. Tegelijk moeten wij hen normen aanreiken én voorleven voor
duurzame, rechtvaardige levenskeuzes. Dit engagement maakt van Scheppersscholen
zeer toegankelijke leer- en leefomgevingen voor jongeren; met deze inspanningen
schrijven we mee aan een hoopvolle toekomst voor de komende generaties.

b We
streven een integrale en kwaliteitsvolle opvoeding na
Wij willen dat ouders en
leerlingen voor onze Scheppersscholen kiezen omdat wij garant staan voor
degelijk, boeiend én zorgzaam onderwijs. Dit betekent ook dat jongeren bij ons
hun intellectuele, psychische, spirituele, lichamelijke, muzische,
communicatieve en sociale vaardigheden kunnen ontdekken en ontplooien. Daarbij
zijn wij getuigen van de herkomst en de veerkracht, maar ook van de
kwetsbaarheid en de beperkingen van de ons toevertrouwde jongeren.
Deze integrale
begeleiding vertaalt zich heel uitdrukkelijk in het constant zoeken naar een
verantwoord evenwicht in ons opvoedkundig optreden. Dit dwingt ons ertoe
voortdurend te reflecteren op ons relationeel handelen. Zo streven we elke dag
opnieuw naar een gezonde balans tussen loslaten en leiden, tussen bijsturen en
sanctioneren, tussen ernst en humor, tussen studie en ontspanning...
De inbreng van diverse
diensten en externe deskundigen komen de aanschouwelijkheid van leerinhouden ten
goede. Ter illustratie van gewenste attitudes in de huidige maatschappelijke
realiteit, wordt buiten de schoolmuren gezocht naar bemoedigende getuigenissen
en voorbeelden van goede praktijk.
Deze volgehouden aandacht
voor integrale opvoeding vereist bovendien van elke medewerk[st]er een grote
waakzaamheid bij het aanreiken, verwoorden en voorleven van de correcte
attitudes. Zo trachten wij jongeren op te voeden tot relatiebekwame,
positief-kritische, solidaire, sociaal-geëngageerde en levenslustige
jongvolwassenen.

c Voor elk
kind bieden we kansen
Kinderen onderscheiden
zich door persoonlijke gedachten en gevoelens, waarden en normen, zekerheden en
twijfels, talenten en beperkingen. Het samenspel van aanleg, milieu, eigen
initiatief en omgevingsinvloeden laat hen uitgroeien tot unieke
persoonlijkheden.
In onze scholen erkennen
en aanvaarden we iedere jongere in die [groei naar] authenticiteit en
jongvolwassenheid. We streven naar een dynamisch samenleven waarbij lesgeven,
contacten tussen jongeren en volwassenen, permanente vorming en opvoeding
harmonieus in elkaar verweven zijn.
Onze stichter Victor
Scheppers heeft ons een uitgesproken bekommernis om jongeren met specifieke
noden voorgeleefd. Daarom besteden we bijzondere aandacht en zorg aan jongeren
met leerachterstanden of -moeilijkheden en/of met lichamelijke of geestelijke
belemmeringen. Door onze geïnteresseerde aanwezigheid, ons inlevingsvermogen en
ons sterk uitgebouwd zorgaanbod trachten wij een antwoord te bieden op de
zorgvragen die ons bereiken via ouders, leerlingen of hulpverleners. Indien onze
eigen deskundigheid ontoereikend is, zoeken we naar een onderwijsvorm en een
zorgaanbod op maat van de leerling.
In die jarenlange
samenwerking met leerlingen en hun ouders, vormt het leven op school reeds een
uiterst zinvolle periode op zich. De vele mogelijkheden tot inzet en engagement
zijn waardevolle kansen tot persoonlijkheidsontwikkeling. Zij geven zin en
dynamiek aan de jeugdjaren van onze leerlingen. Vanzelfsprekend hebben ze een
niet te onderschatten impact op de ontwikkeling van waarden en attitudes die
nodig zijn in latere relaties in een gezin, een werkomgeving of een engagement
in het sociale leven.

d We handelen
vanuit een attentvolle betrokkenheid
Hierin bestaat de
kernuitdaging van ons opvoedingsproject: we willen op onze Scheppersscholen de
leerlingen elke dag opnieuw op een oprechte en geïnteresseerde wijze nabij zijn.
Deze houding maakt het mogelijk om in elke schoolse situatie positief gedrag bij
jongeren te stimuleren, te bewaken en te bewerken en tevens nieuwe zorgbehoeften
en noden te detecteren.
Onvoorwaardelijk kiezen
we dus voor een intense aanwezigheidspolitiek: we leven niet naast, maar mét
onze leerlingen. Oprecht geïnteresseerde aanspreekbaarheid wordt zo een
basisattitude waarmee we de essentie van ons opvoedkundig werk kunnen
realiseren: jongeren steunen, sturen en stimuleren. Belangstelling voor wat
jongeren bezighoudt, zet hen aan tot engagement, tot inzet voor medeleerlingen
en tot een levenslustige ingesteldheid.
Gecombineerd met een
duidelijk verwoorde regelgeving, sporen wij met een minimum aan sancties
jongeren aan tot de gewenste studieijver en een relationeel correcte houding.
Hierdoor wordt een uitgesproken correctief en sanctionerend optreden overbodig.
Dit laat ons toe om - zoals Victor Scheppers het zelf voorleefde - "omzichtig"
om te springen met gezag.
Als leerling-nabije
leerkrachten en opvoeders kunnen we daarenboven ook betere leerkrachten zijn: we
hebben een rijkere beeldvorming over elke jongere en zijn in staat tot een
genuanceerder en rechtvaardiger oordeel.
Elke klas(groep) is een
leerlaboratorium voor sociale vaardigheden waarbij jongeren positief uitgedaagd
worden. Orde, discipline, stiptheid, netheid en stilte zijn attitudes die
onontbeerlijk zijn voor de realisatie van een positieve klassfeer. Ze zijn de
uitdrukking van onderling respect in het hele schoolgebeuren.
Ook de onderbrekingen en
de informele contacten voor, tijdens en na schooltijd maken deel uit van het
schoolleven. Deze momenten van samenzijn bieden dagelijks kansen om correcte
communicatievormen en attitudes te ontwikkelen. Zo bevorderen leerkrachten en
leerlingen samen het welbevinden van iedereen. Het behoort tot onze taak
jongeren bij dit alles te begeleiden en voor te leven: we bieden hen structuur
aan, geven richting en voorzien leer- en leefruimte. We bouwen zo de
weerbaarheid op die ze nodig hebben om te kunnen slagen in vervolgonderwijs en
in een latere werkomgeving.

e Onze
verbondenheid biedt een wederzijds houvast
De uitbouw van onderwijs
en opvoeding in onze scholen zien we als een gedeelde verantwoordelijkheid. De
uitdrukkelijke keuze voor een gezamenlijke en intense beschikbaarheid voor onze
leerlingen, betekent een meerwaarde die ons toelaat het opvoedingsproject van
Scheppersscholen in Vlaanderen te realiseren. Ons opvoedkundig handelen zien wij
dus als teamwork dat slechts kans op slagen heeft indien bij iedereen
eensgezindheid bestaat omtrent visie op leerdoelstellingen, opvoedingsmethoden,
regels en regelhandhaving.
Ook dagdagelijkse
omgangsvormen hebben een invloed op het welbevinden en het opvoedingsklimaat
waarin jongeren aan ons toevertrouwd worden. In die respectvolle dialoog kunnen
jongeren in onze scholen de basis vinden waarmee ze op hoopvolle en dynamische
wijze bouwen aan hun geluk en unieke persoonlijkheid.
Leerlingen en ouders
hebben daarnaast ook behoefte aan duidelijkheid. Daarom moeten we onze
verwachtingen, onze regelgeving en onze beoordelingsnormen met hen voldoende
communiceren. De krachtlijnen van ons pedagogisch handelen dienen geduid te
worden, opdat leerlingen en ouders in ons project een houvast vinden inzake het
waarom van wat wel of niet wenselijk is.
Wij leggen bovendien een
grote openheid aan de dag om samen met ouders en leerlingen te werken aan een
positief leer- en leefklimaat op school. Daarom worden ze maximaal betrokken bij
overleg- en inspraakorganen en bij vele scolaire activiteiten.
Verbondenheid en
eensgezindheid in alle rangen verstevigen op die manier onze slagkracht en
bieden ook houvast en duidelijkheid aan allen die zich betrokken voelen bij ons
pedagogisch project.


5 Inspirerende bronnen:
a Kennismaking met Mgr. Victor J.B.C. Scheppers
Jeugdjaren van een
opmerkelijk man
Victor Scheppers wordt
geboren in Mechelen op 25 april 1802, als jongste van vier kinderen. Vader
Corneel Jozef Scheppers, brouwer, en moeder Joanna Maria-Theresia Exstrix zijn
grootgrondbezitters en dus gegoede burgers.
Victor loopt school in
het college van de Begijnenstraat te Mechelen en in het St.-Jozefcollege te
Aalst, waar hij in 1820 zijn humaniora beëindigt.
Zijn moeder en twee
zussen sterven respectievelijk in 1813, 1815 en 1817. Zijn enige broer Jozef
neemt de brouwerij van vader over. De jonge Victor blijft bij zijn vader wonen
en helpt hem bij het beheren van de eigendommen.
Tijdens een reis naar
Parijs, bij het bezoek aan de Boetkapel, besluit Victor priester te worden. In
1830 vat hij zijn priesteropleiding aan en op 13 april 1832 wordt hij door Mgr.
Sterckx, aartsbisschop van Mechelen, priester gewijd.
In de bres voor
kwetsbare jongeren
Priester Victor Scheppers
is ontsteld over de maatschappelijke realiteit in ons land: kinderarbeid in
textielfabrieken, steenbakkerijen en koolmijnen; veel te lange werkdagen in
onmenselijke omstandigheden; het gebrek aan ziekenfondsen,
werkloosheidsuitkeringen en degelijk onderwijs. Hij beseft dat dringend werk
moet gemaakt worden van de ontvoogding van de uitgebuite en vernederde werkende
klasse. Volgens hem moet onderwijs daarbij een grote rol spelen.
Vastberaden begint de
jonge priester kinderen rondom zich te verzamelen in het kasteel van zijn vader
en in het ouderlijk huis, en later ook nog in een huis dat daartoe door vader
Scheppers werd gekocht. Hij leert er kinderen lezen en schrijven en onderwijst
hen de catechismus.
In 1835 richt hij de
'noenschool' op voor kinderen die reeds gaan werken, en een zondagsschool voor
jongens van 17-18 jaar. Deze jongeren begrijpen dat Victor Scheppers hen kansen
biedt op een menswaardiger leven en een hoopvollere toekomst. Zijn inzet wordt
ook zeer gewaardeerd door de kerkelijke overheid, die hem in 1835 tot
erekanunnik bevordert.
Zijn eigen
broedercongregatie
In 1837 bezoekt kanunnik
Victor Scheppers de gevangenis van Vilvoorde, waar 800 gedetineerden in
ellendige omstandigheden opgesloten zitten.
Hij besluit mensen samen
te brengen om deze situatie te verhelpen, en sticht daarom zijn
broedercongregatie: de Broeders van O.-L.-Vrouw van Barmhartigheid. Op 25
januari 1839 komt de kardinaal het eerste klooster inzegenen en de statuten van
deze congregatie goedkeuren. De broeders worden ook opgeleid voor
ziekenverpleging en onderwijs.
Met de erfenis van zijn
vader koopt Victor Scheppers in 1841 het oude klooster op de Melaan: het wordt
de zetel van zijn kloostergemeenschap en de locatie voor een bloeiende school.
Leven in dienst van
gevangenen
In 1841 treden drie
broeders in dienst van de gevangenis te Vilvoorde, en op verzoek van de minister
van justitie stuurt kan. Victor Scheppers vijf broeders naar de militaire
gevangenis van Aalst, waar 900 gedetineerden verblijven. Nog eens vijf broeders
gaan in de gevangenis van Gent hun diensten aanbieden bij de 900 dwangarbeiders.
In de Benediktijnerabdij van St.-Hubert zitten minderjarige veroordeelden
opgesloten; ook daarheen worden enkele broeders gestuurd.
De scholenstichter
Victor Scheppers
Nadat hij in 1835 reeds
een middag -en zondagsschool had opgericht, sticht kan. Victor Scheppers in 1845
een 'kosteloze' dagschool in het klooster op de Melaan in Mechelen. In 1851
opent hij er eveneens een kostschool.
In 1849 nemen de Broeders
van Scheppers er het Olivetengesticht over van de 'Broeders van de Goede
Werken'.
In 1861 zendt Victor
Scheppers verscheidene broeders naar Alsemberg om er een internaat op te
richten. In 1869 richt hij in Mechelen de Sint-Libertusschool op.
Vele initiatieven in
het buitenland
Op aanvraag van Paus Pius
IX zendt kan. Victor Scheppers broeders naar Rome, en op aandringen van de
latere Paus Leo XIII stuurt hij broeders naar Perugia. In 1855 vertrekken enkele
broeders naar Londen, op aanvraag van Kardinaal Wiseman.
Victor Scheppers wordt in
1856 benoemd tot Geheim Kamerheer van Z.H. Pius IX met als titel 'Monseigneur'.
Nog meer volgelingen
Rond 1840 is in Mechelen
een caritatieve gemeenschap van godsdienstige vrouwen actief die leven van
onderwijs en kantwerk. In 1851 vormen ze een nieuwe kloostergemeenschap onder de
naam 'Zusters van O.-L.-Vrouw van Barmhartigheid', Hun caritatieve activiteiten
worden spoedig uitgebreid met enkele scholen in o.a. Mechelen, Halle en Walem.
Engagement voor
parochie en maatschappij
Monseigneur Victor
Scheppers zet zich ook in voor het directe parochiewerk en groeit zo uit tot een
zeer gewaardeerd predikant.
Hij richt een 'Kas van
Voorziening' op voor alle werklieden: bij ziekte worden daglonen verder
uitbetaald en dokters -en apothekerskosten vergoed.
Het einde van een
dienstbaar leven
Vanaf 1864 lijdt Mgr.
Victor Scheppers aan graveel en later aan steenvorming in de blaas: een heel
pijnlijke kwaal die in die tijd nog niet op doeltreffende wijze kan behandeld
worden.
Begin 1877 verergert zijn
toestand zienderogen. Op 7 maart valt hij in coma en overlijdt. Zijn stoffelijk
overschot wordt in de familiekelder op het kerkhof van Walem bijgezet.
Op 21 juli 1952 wordt het
overgebracht naar een grafkapel in het Scheppersinstituut te Mechelen.
De verdere
ontwikkeling van zijn werken
Na de dood van Mgr.
Victor Scheppers breidt de congregatie zich verder uit: er komen stichtingen in
Canada, Argentinië, Uruguay, Burundi, Rwanda, Nederland en Spanje. Met de
middelen die haar ter beschikking staan en met de hulp van vele
lekenmedewerk(st)ers, blijft de congregatie talrijke stichtingen in stand
houden. De bezieling blijft nog steeds de levensleuze van de Stichter:
Aan
God de eer,
voor mij het werk,
voor de naaste het nut,
Op heden zijn wereldwijd
stichtingen werkzaam in Argentinië, Burundi, Canada, Italië en Uruguay.
Hedendaags onderwijs
in Vlaamse Scheppersscholen
In de Vlaamse Provincie
wordt tegenwoordig onderwijs ingericht in Scheppersscholen te Alsemberg,
Anderlecht, Antwerpen-Deurne, Herentals en Wetteren.
Mgr. Victor Scheppers:
erkend en vereerd
Na zijn dood blijft de
overtuiging leven dat Mgr. Victor Scheppers, door zijn sterke verbondenheid met
God en door zijn totale inzet voor de medemens, in aanmerking komt om door de
kerk officieel erkend te worden als een heilig man, die door gelovigen mag
worden vereerd en als voorspreker bij de Vader mag worden aanroepen. Op 16 maart
1987 wordt Victor Scheppers door Z.H. Paus Johannes Paulus II in de Kerk tot
'eerbiedwaardige' verheven.

b Gelegenheidstoespraak door Eerw. Br. Roberto Piccolo
Gelegenheidstoespraak
door Eerwaarde Broeder Roberto Piccolo, Generaal Overste
van de Broeders van Scheppers n.a.v. de feestzitting 125 jaar Scheppers te
Wetteren (5 juni 2004)
Broeder Roberto Piccolo,
generaal-overste van 1994 tot 2006, heeft in een feestrede hulde gebracht aan
onze stichter en ons opgeroepen tot blijvend engagement. Voor allen die het
opvoedingswerk in de geest van Victor Scheppers genegen zijn, drukken we hier de
vertaling van deze toespraak af. Het zijn woorden van inspiratie, bevestiging en
aanmoediging bij aanvang van deze 21e eeuw.
Ik begroet hier met vreugde een
grote vriend, Zijne Excellentie Monseigneur Luc Van Looy, bisschop van Gent, en
ik bedank hem omdat hij door zijn aanwezigheid de viering van de
honderdvijfentwintigste verjaardag van de oprichting van het Scheppersinstituut
te Wetteren meer luister verleent en betekenisvoller maakt.
Ik groet de provinciale overste
Broeder Kristiaan Delvigne en alle medebroeders. Tevens een groet en een
dank-u-wel aan de Directeur, Mijnheer De Lepeleire, voor de uitnodiging om aan
deze plechtigheid te mogen deelnemen.
Ook een groet aan u allen,
leerkrachten van het Scheppersinstituut, u die de "drijfkrachten" bent achter
deze mooie verwezenlijking!
Een heel bijzondere groet richt
ik tot u, jongeren, die de hoofdrolspelers bent van dit schoolgebeuren. Eveneens
een groet aan alle families, die hun vertrouwen hebben gesteld in dit
opvoedingscentrum, dat sinds 125 jaar voortgaat om zich met steeds meer inzet te
wijden aan de vorming van de mensen van de toekomst.
Ik verontschuldig mij dat ik mij
niet kan uitdrukken in uw moedertaal, maar de modeme techniek geeft u de
mogelijkheid om deze overwegingen van mij te volgen die ik u nederig voorleg.
De dag van vandaag is het bestaan
van een katholieke school meer dan ooit noodzakelijk, vooral in onze Westerse
wereld. Vandaag moeten wij met moed én bekwaamheid de grote veranderingen die de
opvoeding en de kennisoverdracht vereisen, het hoofd bieden. Hoe, bijvoorbeeld,
gepast reageren op een "globalisering" die onvermijdelijk ook het terrein van de
opvoeding inpalmt?
Hoe moeten wij de radicale
veranderingen in de hand houden, die de toepassing van de nieuwe technologieën,
in het bijzonder de informatica, in de scholen teweeg brengt?
Welk weerwerk moeten wij bieden
aan de verontrustende open vragen in verband met de onzekerheden omtrent de
bio-ethiek en het leefmilieu?
Hoe moeten wij op een gepaste
wijze reageren op het concrete risico dat, vanuit de wetenschappelijke en
technische ontwikkeling, zich tegelijkertijd een soort "ontpersoonlijking" en
massificatie van het individu voltrekt?
Familiale problemen, die soms
dramatisch zijn, leiden er in onze tijd toe dat vele jongeren op zichzelf zijn
aangewezen en aan hun eenzaamheid overgelaten. Zij gaan dan op zoek naar een
andere steun, een houvast en worden, helaas, in de meeste gevallen meegesleurd
in de draaikolk van de drugs, seks, de consumptiemaatschappij.
Zij vallen ten prooi aan de
mentaliteit van: "Gebruik en smijt weg."
Vaak zijn de jongeren van de
zogenaamde "eerste wereld" veel armer dan die van de derde wereld. Het zijn
armen met een morele en geestelijke armoede die in de meeste gevallen ons,
opvoeders, voor een ernstige uitdaging stellen, m.n. hoe deze toestand het hoofd
te bieden in een sociale en culturele omgeving waarin de opperste logica
overheerst van de economische winst of van het profijt "op andermans kap "?
Heden ten dage moet de opvoeder,
en zeker de opvoeder die in een katholieke school lesgeeft, erop voorbereid zijn
en in staat zijn een ruimte van 360 graden te bestrijken. Dit veronderstelt een
voortdurende vorming, een grote mentale openheid, een bereidheid om "een
uitdeler van menselijkheid" te zijn en niet alleen maar een vakman van de
onderwijskunde.
Een kind, een opgroeiende, een
jongere begeleiden op zijn persoonlijke weg van het leren en van het openstaan
voor het leven en de wereld, betekent - dagelijks - werk maken van kleine en
bijzondere aandachtspunten; betekent "tijd verliezen" met hem en voor hem;
betekent hem te laten aanvoelen dat wij echt om hem geven en het beste voor hem
wensen.
Uit de bewustwording van deze
werkelijkheid ontstaat de onherroepelijke taak om de "meesters van waarachtige
menselijkheid" te zijn; ontstaat de noodzaak om deze jongeren in hun
ontwikkeling te volgen, van hen te houden en voor hen een houvast te zijn. Dit
alles veronderstelt een degelijke voorbereiding, een grote evenwichtigheid, een
grote menselijke rijkdom, een aantonen met ons eigen leven wat de echte
betekenis is van ons mens-zijn en van ons Christenmens zijn.
Op dit historisch ogenblik is de
speciale uitnodiging waarmee ik mij tot u wend, leerkrachten, deze om te
trachten de uitstraling van Victor Scheppers te belichamen, welke die is van de
barmhartigheid. Dat wil zeggen: de gave om zijn eigen hart aan de armsten te
schenken. Tracht aan allen, maar in het bijzonder aan de meest behoeftigen - in
de morele, geestelijke en materiële betekenis - de vruchten van uw sociale
opdracht te schenken, van uw beroeps bekwaamheid, van uw gezinservaringen en van
uw ervaringen als staatsburger.
Oe ordebroeders, ook de ouderen
onder hen, bieden hun persoonlijke kwaliteiten aan, de profetische gave van hun
wijding, hun religieuze getuigenis, hun degelijke vorming in het spoor van het
charisma van de stichter, het hartelijke onthaal in hun gemeenschap; hun
menselijk en materieel vermogen.
Ik richt mij nu heel speciaal tot
de leken, die deel uitmaken van het bestuur van de school. Wees mensen met een
visie, in staat om de waarden van de rechtvaardigheid en de samenhorigheid voor
te stellen, ze uit te dragen en er getuigenis van af te leggen. Weet het
lerarenkorps, de leerlingen en hun families aan te sporen tot de keuze van deze
levenswaarden.
Gij, meer dan al de anderen, moet
de bezieling van Scheppers overbrengen in deze schoolgemeenschap door de
apostolische spiritualiteit van de barmhartigheid aan te wakkeren en ze te
beleven met optimisme en vertrouwen.
Ik wens op dit punt, in naam van
heel de orde, de provinciale overste en de provinciale raad van Vlaanderen te
bedanken die, met een profetisch aanvoelen, een commissie hebben opgericht,
samengesteld uit vijf leken en twee broeders, met de opdracht om er over te
waken dat de geest van de stichter, Victor Scheppers, aanwezig blijft en
werkzaam blijft in het midden van al diegenen die tewerkgesteld zijn, met
verschillende opdrachten, in ons opvoedkundig werk van Vlaanderen, met het doel
om de mensen van morgen op te leiden.
Geloof, hoop en liefdadigheid
zijn de geestelijke deugden die op een uitstekende wijze de persoonlijkheid van
Victor Scheppers samenvatten en die voor ons een voortdurende aanmoediging
moeten zijn. Ieder van ons moet zich gedreven voelen om zijn "opvoedersprofiel"
te leren kennen en het te versterken. Een profiel dat voortreffelijk tot uiting
komt in de opvoedkunde van "te voorkomen", liever dan louter te bestraffen.
De persoonlijkheid en de
geestesingesteldheid van Victor Scheppers begrijpen, betekent vertrouwen hebben
en ervan overtuigd zijn dat het God is die in ons midden handelt; betekent
werken in Zijn dienst.
Daadkracht, omzichtigheid en
nederigheid zijn de drie morele deugden van Scheppers, die de liefde kenmerken
voor de armen, voor de jongeren en die erop wijzen dat we werktuigen moeten zijn
van God.
Dierbaren, indien onze taak van
opvoeders, van christelijke opvoeders, zich in die zin ontwikkelt, zullen wij -
met onze stichter Victor Scheppers als gids - op dit historisch ogenblik dàt tot
stand brengen wat hij met daadkracht en inspanning heeft kunnen verwezenlijken
in de tijd waarin hij leefde. Vandaag nog - zelfs meer dan ooit vandaag - vraagt
Victor Scheppers aan eenieder van ons om zich als nederige werktuigen in de
handen van God te beschouwen; werktuigen die met inzet en in een geest van
opoffering, dagelijks het programma weten waar te maken dat sinds 125 jaar deze
instelling heeft gekenmerkt: 'Ter ere van God en ten dienste van de naaste!"


Colofon
Werkgroep opvoedingsproject: Geert Bradt, Luc Dekelver, Armand De Lepeleire, An
Hermans, Katrien Moerman, Marc Peeters, Kris Soethoudt, Marc Vercauteren, Bruno
Verhelst, Chris Wijns.
Website:
www.victor-scheppers.org
Opmaak en vormgeving: Annelies Vanoost.
© De
Broeders van Scheppers - Pothoekstraat 125 - 2060 Antwerpen