Opvoedingsproject

Ten geleide

Onderwijs verstrekken is een steeds wisselend proces. Het begeleiden van volwassen worden en kennis overdragen bewerkstelligt de ontplooiing van de hele persoon. Reeds in 1839 was Mgr. Victor Scheppers zich daarvan bewust en ten dienste van de jeugd stichtte hij de Congregatie van de Broeders van O.-L.-V. van Barmhartigheid (De Broeders van Scheppers).

In deze brochure maken we kennis met de kernlijnen van zijn opvoedingsproject van waaruit ook vandaag nog onze scholen hun eigen plaats positioneren binnen het grote netwerk van het Katholiek Onderwijs in Vlaanderen.

Moge deze boodschap ons blijven inspireren om de ons toevertrouwde jongeren een opvoeding aan te reiken die hen zal helpen als volwassenen. Het blijft immers onze taak de jongeren, in de maatschappij van vandaag, te motiveren om hun steentje bij te dragen tot de uitbouw van Gods scheppingsdroom met ons, zijn mensen: een wereld voorleven van vrede en dienstbaarheid.

 

Broeder Kristiaan (J. Delvigne)

Provinciaal Overste

Mechelen, juni 2008

 

1  Een Scheppersschool: daar kies je voor

Als Scheppersscholen dragen wij een naam met anderhalve eeuw onderwijstraditie. Hij verwijst naar een sociaal bewogen jongeman uit de 19de eeuw: Victor Scheppers. Een kennismaking met het leven en werk van onze stichter verduidelijkt welke apostolische basisinspiratie en maatschappelijke beweegredenen hem hebben aangezet tot de wereldwijde organisatie van “waarden”vol onderwijs. Deze korte geschiedschrijving gunt de lezer bovendien een blik op de opmerkelijke onderwijstraditie waar wij met trots deelachtig mogen aan zijn. Wie zich verder wil verdiepen in de historische figuur Victor Scheppers, leest best “De ceder van de Libanon” (verkrijgbaar via elke school van Scheppers]…

Victor Scheppers wordt geboren te Mechelen op 25 april 1802, als jongste van vier kinderen van zeer welstellende ouders. Het gezin blijft echter niet van tegenslag gespaard: rond zijn dertiende verliest hij zijn moeder en twee zussen. Victor loopt school in Mechelen en Aalst.

opvoedingsproject_1

Hij wil zich ten dienste stellen van God en van zijn medemensen en kiest voor het priesterschap. Op 13 april 1832 wordt hij dan ook priester gewijd te Mechelen. Zijn apostolische levensspreuk luidt: “Honor Deo, Labor mihi, Utilitias proximo”: “God de eer, mij het werk, de naaste het nut.” 

Aangegrepen door de armoede, de ongeletterdheid en de kwetsbaarheid van medemensen, beslist hij rond 1835 de eerste “noenschool en zondagsschool” op te richten. Daar krijgen arbeiders en ambachtslieden onderwijs en vorming. Victor Scheppers moedigt hen daartoe aan, omdat hij weet dat zij anders van alle onderwijs verstoken blijven. Hij verschaft ook onderricht aan jongeren die na hun dagtaak nog wat willen bijleren. 

Victor Scheppers wordt benoemd tot kanunnik aan de kathedraal te Mechelen en zorgt er voor het godsdienstonderricht. In 1839 sticht hij zijn eerste kloostergemeenschap: “De Broeders van Onze-Lieve-Vrouw van Barmhartigheid”. Naast de vele inspanningen voor onderwijs, gaat zijn aandacht meer en meer uit naar hulp aan gevangenen. Zo wordt zijn gemeenschap actief in de gevangenissen van Vilvoorde, Aalst, Gent en St.-Hubert. 

In 1851 sticht hij een zustergemeenschap: “De Zusters van Onze-Lieve-Vrouw van Barmhartigheid”. Zij houden zich vooral bezig met kleuteronderwijs en kantbewerking. 

Vanuit Rome – en later ook vanuit Londen – wordt gevraagd om hulp te bieden in gevangenissen voor jonge delinquenten, in weeshuizen en in scholen. Zo ontstaan de eerste bijhuizen van de congregatie. 

In 1856 krijgt Victor Scheppers de titel van Monseigneur. Aan zijn zeer actief en sociaal bewogen leven komt een einde op 7 maart 1877: hij overlijdt te Mechelen na een lange ziekte. 

Na zijn dood vestigen de Broeders van Scheppers zich ook nog in Argentinië, Burundi, Canada, Groot-Brittannië, Italië, Nederland, Rwanda, Spanje en Uruguay. Tegelijk breidt in Vlaanderen het aantal Scheppersscholen sterk uit. 

In 1987 verheft paus Joannes Paulus II  mgr. Victor Scheppers tot “Eerbiedwaardige”.

 

2  Victor Scheppers inspireert, ook vandaag

Vanuit zijn evangelische bewogenheid en de maatschappelijke realiteit waar hij als jonge priester getuige van is. kiest Victor Scheppers uitdrukkelijk voor de opvoeding van de zwakste jongeren. Hij blijft tot op vandaag broeders en lekenmedewerk(st)ers hiertoe inspireren.

Voortdurende aanwezigheid bij de leerlingen. meespelen en samen ravotten zijn voorwaarden om orde, discipline en toewijding aan de studie te verkrijgen. Zijn ultieme doelstellingen van scholing en opvoeding zijn: godsdienstigheid, deugdzaamheid en een onbaatzuchtige inzet voor de medemensen.

Vorming van het verstand is voor hem slechts één aspect van de persoonlijkheid van jongeren; ook karakter- en gemoedsvorming zijn belangrijk. Sport en spel zorgen voor gezonde ontspanning. Strengheid en zachtmoedigheid gaan bij Victor Scheppers hand in hand.

Jongeren moeten zich als één familie voelen: iedereen verdient respect en niemand mag uitgesloten worden. Zwakke en nieuwe leerlingen worden aangemoedigd en ondersteund.

Deze visie van Victor Scheppers op onderwijs en opvoeding is terug te vinden in brieven, gebedenboeken en schoolreglementen. Daarbij komen zijn mensenkennis. respect voor élk kind en groot pedagogisch inzicht tot uitdrukking. Hij spoort ons aan op eigentijdse wijze die uitgesproken keuze voor zorgbehoevende jongeren te bewaken en in opvoedkundige handelingen om te zetten.

De permanent wijzigende maatschappelijke context vereist echter dat we deze opvoedkundige visie hertalen in functie van de noden van de hedendaagse jeugd in Vlaanderen. Dit document bevat dan ook de actualisering van ons pedagogisch project en de missie van de Scheppersscholen in de Vlaamse provincie.

opvoedingsproject_2

 

3  Onze missie: daar gaan we voor

MISSIE VAN DE SCHEPPERSSCHOLEN IN DE VLAAMSE PROVINCIE

“Honor Deo, Labor mihi, Utilitas proximo.”

Op deze apostolische levensspreuk van stichter Victor Scheppers is ons pedagogisch handelen blijvend geënt. Wij hertalen deze basisinspiratie naar onze huidige opdracht als opvoed(st)ers:

–  “Honor Deo”: vanuit onze evangelische inspiratie hanteren wij een hoopvol mensbeeld.

– “Labor mihi”: onze  deskundige  inzet  en  ons  sterk  inlevingsvermogen  bij  elk  contact  met   jongeren  garanderen een attentvolle betrokkenheid,

– “Utilitas proximo”: onze verantwoordelijke dienstbaarheid aan kwetsbaar-jonge  medemensen en aan de maatschappij als schepping-in-beweging biedt kansen voor élk kind.

Wij implementeren deze spiritualiteit door een permanente zorg voor balans en evenwicht in ons opvoedkundig optreden. Via een geïnteresseerde nabijheid willen we positief gedrag stimuleren en nieuwe zorgbehoeften ontdekken. Dit laat ons toe om op omzichtige, sanctiearme wijze om te springen met gezag. Wij voeden jongeren op tot relatiebekwame, positief-kritische, solidaire, sociaal-geëngageerde en levenslustige jongvolwassenen. In elke dagelijkse handeling streven we een integrale en kwaliteitsvolle opvoeding na. Hechte verbondenheid met allen die zich hiertoe engageren, biedt duidelijkheid en houvast voor de ons toevertrouwde jongeren.

De realisatie van dit uitdagend opvoedingsproject met traditie zien alle betrokkenen als een uiterst zinvolle bijdrage tot de ontplooiing en waardigheid van de [jonge] medemens. Met dit engagement verankeren wij onze Scheppersscholen binnen het net van kwaliteitsvol katholiek onderwijs in Vlaanderen.

 

4  De ankers:

a  Vanuit   onze   christelijke   inspiratie   hanteren   we   een   hoopvol mensbeeld

Victor Scheppers heeft steeds beklemtoond dat élke jongere de moeite waard is. Vanuit onze evangelische opdracht om medemensen tot dienst te zijn, blijven wij ook vandaag uitgedaagd om jongeren kansen tot ontplooiing te bieden. Daarom ook zijn onze scholen leefruimtes waarbinnen personeelsleden de christelijke levenshouding kunnen voorleven en doorgeven. Zij moedigen er jongeren aan om deze basisinspiratie tot de hunne te maken.

Op school ontmoeten wij de jeugd in de groei naar volwassenheid. Dit complex gegeven mag geen bron van ergernis zijn: we aanvaarden trouwens onze leerlingen als ‘zoekende’ jongeren! Bijzondere bekommernis gaat hierbij uit naar hen die met zorgvragen, belemmeringen of kwetsbaarheid ons pad kruisen.

De spontaan-enthousiaste dynamiek waarmee we in hen willen geloven en hen vertrouwen en verantwoorde­lijkheid durven geven, wordt zo voelbaar en duidelijk. Dit dagelijks zorgend omgaan maakt ons opvoedingsproject voelbaar voor de leerlingen. Zo ontmoeten de wensen van ouders de opvoedkundige vaardigheden van leerkrachten.

Mede hierdoor durven jongeren hoopvol en veerkrachtig aan hun toekomst werken. Wij coachen hen daarbij door hen te prikkelen met dilemma’s en keuzes die ook [jong]volwassenen te beurt vallen. Tegelijk moeten wij hen normen aanreiken én voorleven voor duurzame, rechtvaardige levenskeuzes. Dit engagement maakt van Scheppersscholen zeer toegankelijke leer- en leefomgevingen voor jongeren; met deze inspanningen schrijven we mee aan een hoopvolle toekomst voor de komende generaties.

 

b  We streven een integrale en kwaliteitsvolle opvoeding na

Wij willen dat ouders en leerlingen voor onze Scheppersscholen kiezen omdat wij garant staan voor degelijk, boeiend én zorgzaam onderwijs. Dit betekent ook dat jongeren bij ons hun intellectuele, psychische, spirituele, lichamelijke, muzische, communicatieve en sociale vaardigheden kunnen ontdekken en ontplooien. Daarbij zijn wij getuigen van de herkomst en de veerkracht, maar ook van de kwetsbaarheid en de beperkingen van de ons toevertrouwde jongeren.

Deze integrale begeleiding vertaalt zich heel uitdrukkelijk in het constant zoeken naar een verantwoord evenwicht in ons opvoedkundig optreden. Dit dwingt ons ertoe voortdurend te reflecteren op ons relationeel handelen. Zo streven we elke dag opnieuw naar een gezonde balans tussen loslaten en leiden, tussen bijsturen en sanctioneren, tussen ernst en humor, tussen studie en ontspanning…

De inbreng van diverse diensten en externe deskundigen komen de aanschouwelijkheid van leerinhouden ten goede. Ter illustratie van gewenste attitudes in de huidige maatschappelijke realiteit, wordt buiten de schoolmuren gezocht naar bemoedigende getuigenissen en voorbeelden van goede praktijk.

Deze volgehouden aandacht voor integrale opvoeding vereist bovendien van elke medewerk[st]er een grote waakzaamheid bij het aanreiken, verwoorden en voorleven van de correcte attitudes. Zo trachten wij jongeren op te voeden tot relatiebekwame, positief-kritische, solidaire, sociaal-geëngageerde en levenslustige jongvolwassenen.

 

c  Voor elk kind bieden we kansen

Kinderen onderscheiden zich door persoonlijke gedachten en gevoelens, waarden en normen, zekerheden en twijfels, talenten en beperkingen. Het samenspel van aanleg, milieu, eigen initiatief en omgevingsinvloeden laat hen uitgroeien tot unieke persoonlijkheden.

In onze scholen erkennen en aanvaarden we iedere jongere in die [groei naar] authenticiteit en jongvolwassenheid. We streven naar een dynamisch samenleven waarbij lesgeven, contacten tussen jongeren en volwassenen, permanente vorming en opvoeding harmonieus in elkaar verweven zijn.

Onze stichter Victor Scheppers heeft ons een uitgesproken bekommernis om jongeren met specifieke noden voorgeleefd. Daarom besteden we bijzondere aandacht en zorg aan jongeren met leerachterstanden of -moeilijkheden en/of met lichamelijke of geestelijke belemmeringen. Door onze geïnteresseerde aanwezigheid, ons inlevingsvermogen en ons sterk uitgebouwd zorgaanbod trachten wij een antwoord te bieden op de zorgvragen die ons bereiken via ouders, leerlingen of hulpverleners. Indien onze eigen deskundigheid ontoereikend is, zoeken we naar een onderwijsvorm en een zorgaanbod op maat van de leerling.

In die jarenlange samenwerking met leerlingen en hun ouders, vormt het leven op school reeds een uiterst zinvolle periode op zich. De vele mogelijkheden tot inzet en engagement zijn waardevolle kansen tot persoonlijkheidsontwikkeling. Zij geven zin en dynamiek aan de jeugdjaren van onze leerlingen. Vanzelfsprekend hebben ze een niet te onderschatten impact op de ontwikkeling van waarden en attitudes die nodig zijn in latere relaties in een gezin, een werkomgeving of een engagement in het sociale leven.

 

d  We handelen vanuit een attentvolle betrokkenheid

Hierin bestaat de kernuitdaging van ons opvoedingsproject: we willen op onze Scheppersscholen de leerlingen elke dag opnieuw op een oprechte en geïnteresseerde wijze nabij zijn. Deze houding maakt het mogelijk om in elke schoolse situatie positief gedrag bij jongeren te stimuleren, te bewaken en te bewerken en tevens nieuwe zorgbehoeften en noden te detecteren.

Onvoorwaardelijk kiezen we dus voor een intense aanwezigheidspolitiek: we leven niet naast, maar mét onze leerlingen. Oprecht geïnteresseerde aanspreekbaarheid wordt zo een basisattitude waarmee we de essentie van ons opvoedkundig werk kunnen realiseren: jongeren steunen, sturen en stimuleren. Belangstelling voor wat jongeren bezighoudt, zet hen aan tot engagement, tot inzet voor medeleerlingen en tot een levenslustige ingesteldheid.

Gecombineerd met een duidelijk verwoorde regelgeving, sporen wij met een minimum aan sancties jongeren aan tot de gewenste studieijver en een relationeel correcte houding. Hierdoor wordt een uitgesproken correctief en sanctionerend optreden overbodig. Dit laat ons toe om – zoals Victor Scheppers het zelf voorleefde – “omzichtig” om te springen met gezag.

Als leerling-nabije leerkrachten en opvoeders kunnen we daarenboven ook betere leerkrachten zijn: we hebben een rijkere beeldvorming over elke jongere en zijn in staat tot een genuanceerder en rechtvaardiger oordeel.

Elke klas(groep) is een leerlaboratorium voor sociale vaardigheden waarbij jongeren positief uitgedaagd worden. Orde, discipline, stiptheid, netheid en stilte zijn attitudes die onontbeerlijk zijn voor de realisatie van een positieve klassfeer. Ze zijn de uitdrukking van onderling respect in het hele schoolgebeuren.

Ook de onderbrekingen en de informele contacten voor, tijdens en na schooltijd maken deel uit van het schoolleven. Deze momenten van samenzijn bieden dagelijks kansen om correcte communicatievormen en attitudes te ontwikkelen. Zo bevorderen leerkrachten en leerlingen samen het welbevinden van iedereen. Het behoort tot onze taak jongeren bij dit alles te begeleiden en voor te leven: we bieden hen structuur aan, geven richting en voorzien leer- en leefruimte. We bouwen zo de weerbaarheid op die ze nodig hebben om te kunnen slagen in vervolgonderwijs en in een latere werkomgeving.

 

e  Onze verbondenheid biedt een wederzijds houvast

De uitbouw van onderwijs en opvoeding in onze scholen zien we als een gedeelde verantwoordelijkheid. De uitdrukkelijke keuze voor een gezamenlijke en intense beschikbaarheid voor onze leerlingen, betekent een meerwaarde die ons toelaat het opvoedingsproject van Scheppersscholen in Vlaanderen te realiseren. Ons opvoedkundig handelen zien wij dus als teamwork dat slechts kans op slagen heeft indien bij iedereen eensgezindheid bestaat omtrent visie op leerdoelstellingen, opvoedingsmethoden, regels en regelhand­having.

Ook dagdagelijkse omgangsvormen hebben een invloed op het welbevinden en het opvoedingsklimaat waarin jongeren aan ons toevertrouwd worden. In die respectvolle dialoog kunnen jongeren in onze scholen de basis vinden waarmee ze op hoopvolle en dynamische wijze bouwen aan hun geluk en unieke persoonlijkheid.

Leerlingen en ouders hebben daarnaast ook behoefte aan duidelijkheid. Daarom moeten we onze verwachtingen, onze regelgeving en onze beoordelingsnormen met hen voldoende communiceren. De krachtlijnen van ons pedagogisch handelen dienen geduid te worden, opdat leerlingen en ouders in ons project een houvast vinden inzake het waarom van wat wel of niet wenselijk is.

Wij leggen bovendien een grote openheid aan de dag om samen met ouders en leerlingen te werken aan een positief leer- en leefklimaat op school. Daarom worden ze maximaal betrokken bij overleg- en inspraakorganen en bij vele scolaire activiteiten.

Verbondenheid en eensgezindheid in alle rangen verstevigen op die manier onze slagkracht en bieden ook houvast en duidelijkheid aan allen die zich betrokken voelen bij ons pedagogisch project.

opvoedingsproject_3

 

5  Inspirerende bronnen:

a  Kennismaking met Mgr. Victor J.B.C. Scheppers

Jeugdjaren van een opmerkelijk man

Victor Scheppers wordt geboren in Mechelen op 25 april 1802, als jongste van vier kinderen. Vader Corneel Jozef Scheppers, brouwer, en moeder Joanna Maria-Theresia Exstrix zijn grootgrondbezitters en dus gegoede burgers.

Victor loopt school in het college van de Begijnenstraat te Mechelen en in het St.-Jozefcollege te Aalst, waar hij in 1820 zijn humaniora beëindigt.

Zijn moeder en twee zussen sterven respectievelijk in 1813, 1815 en 1817. Zijn enige broer Jozef neemt de brouwerij van vader over. De jonge Victor blijft bij zijn vader wonen en helpt hem bij het beheren van de eigendommen.

Tijdens een reis naar Parijs, bij het bezoek aan de Boetkapel, besluit Victor priester te worden. In 1830 vat hij zijn priesteropleiding aan en op 13 april 1832 wordt hij door Mgr. Sterckx, aartsbisschop van Mechelen, priester gewijd.

 

In de bres voor kwetsbare jongeren

Priester Victor Scheppers is ontsteld over de maatschappelijke realiteit in ons land: kinderarbeid in textielfabrieken, steenbakkerijen en koolmijnen; veel te lange werkdagen in onmenselijke omstandigheden; het gebrek aan ziekenfondsen, werkloosheidsuitkeringen en degelijk onderwijs. Hij beseft dat dringend werk moet gemaakt worden van de ontvoogding van de uitgebuite en vernederde werkende klasse. Volgens hem moet onderwijs daarbij een grote rol spelen.

Vastberaden begint de jonge priester kinderen rondom zich te verzamelen in het kasteel van zijn vader en in het ouderlijk huis, en later ook nog in een huis dat daartoe door vader Scheppers werd gekocht. Hij leert er kinderen lezen en schrijven en onderwijst hen de catechismus.

In 1835 richt hij de ‘noenschool’ op voor kinderen die reeds gaan werken, en een zondagsschool voor jongens van 17-18 jaar. Deze jongeren begrijpen dat Victor Scheppers hen kansen biedt op een menswaardiger leven en een hoopvollere toekomst. Zijn inzet wordt ook zeer gewaardeerd door de kerkelijke overheid, die hem in 1835 tot erekanunnik bevordert.

 

Zijn eigen broedercongregatie

In 1837 bezoekt kanunnik Victor Scheppers de gevangenis van Vilvoorde, waar 800 gedetineerden in ellendige omstandigheden opgesloten zitten.

Hij besluit mensen samen te brengen om deze situatie te verhelpen, en sticht daarom zijn broedercongregatie: de Broeders van O.-L.-Vrouw van Barmhartigheid. Op 25 januari 1839 komt de kardinaal het eerste klooster inzegenen en de statuten van deze congregatie goedkeuren. De broeders worden ook opgeleid voor ziekenverpleging en onderwijs.

Met de erfenis van zijn vader koopt Victor Scheppers in 1841 het oude klooster op de Melaan: het wordt de zetel van zijn kloostergemeenschap en de locatie voor een bloeiende school.

 

Leven in dienst van gevangenen

In 1841 treden drie broeders in dienst van de gevangenis te Vilvoorde, en op verzoek van de minister van justitie stuurt kan. Victor Scheppers vijf broeders naar de militaire gevangenis van Aalst, waar 900 gedetineerden verblijven. Nog eens vijf broeders gaan in de gevangenis van Gent hun diensten aanbieden bij de 900 dwangarbeiders. In de Benediktijnerabdij van St.-Hubert zitten minderjarige veroordeelden opgesloten; ook daarheen worden enkele broeders gestuurd.

 

De scholenstichter Victor Scheppers

Nadat hij in 1835 reeds een middag -en zondagsschool had opgericht, sticht kan. Victor Scheppers in 1845 een ‘kosteloze’ dagschool in het klooster op de Melaan in Mechelen. In 1851 opent hij er eveneens een kostschool.

In 1849 nemen de Broeders van Scheppers er het Olivetengesticht over van de ‘Broeders van de Goede Werken’.

In 1861 zendt Victor Scheppers verscheidene broeders naar Alsemberg om er een internaat op te richten. In 1869 richt hij in Mechelen de Sint-Libertusschool op.

 

Vele initiatieven in het buitenland

Op aanvraag van Paus Pius IX zendt kan. Victor Scheppers broeders naar Rome, en op aandringen van de latere Paus Leo XIII stuurt hij broeders naar Perugia. In 1855 vertrekken enkele broeders naar Londen, op aanvraag van Kardinaal Wiseman.

Victor Scheppers wordt in 1856 benoemd tot Geheim Kamerheer van Z.H. Pius IX met als titel ‘Monseigneur’.

 

Nog meer volgelingen

Rond 1840 is in Mechelen een caritatieve gemeenschap van godsdienstige vrouwen actief die leven van onderwijs en kantwerk. In 1851 vormen ze een nieuwe kloostergemeenschap onder de naam ‘Zusters van O.-L.-Vrouw van Barmhartigheid’, Hun caritatieve activiteiten worden spoedig uitgebreid met enkele scholen in o.a. Mechelen, Halle en Walem.

 

Engagement voor parochie en maatschappij

Monseigneur Victor Scheppers zet zich ook in voor het directe parochiewerk en groeit zo uit tot een zeer gewaardeerd predikant.

Hij richt een ‘Kas van Voorziening’ op voor alle werklieden: bij ziekte worden daglonen verder uitbetaald en dokters -en apothekerskosten vergoed.

 

Het einde van een dienstbaar leven

Vanaf 1864 lijdt Mgr. Victor Scheppers aan graveel en later aan steenvorming in de blaas: een heel pijnlijke kwaal die in die tijd nog niet op doeltreffende wijze kan behandeld worden.

Begin 1877 verergert zijn toestand zienderogen. Op 7 maart valt hij in coma en overlijdt. Zijn stoffelijk overschot wordt in de familiekelder op het kerkhof van Walem bijgezet.

Op 21 juli 1952 wordt het overgebracht naar een grafkapel in het Scheppersinstituut te Mechelen.

 

De verdere ontwikkeling van zijn werken

Na de dood van Mgr. Victor Scheppers breidt de congregatie zich verder uit: er komen stichtingen in Canada, Argentinië, Uruguay, Burundi, Rwanda, Nederland en Spanje. Met de middelen die haar ter beschikking staan en met de hulp van vele lekenmedewerk(st)ers, blijft de congregatie talrijke stichtingen in stand houden. De bezieling blijft nog steeds de levensleuze van de Stichter:

Aan God de eer,                       voor mij het werk,                    voor de naaste het nut,    

Op heden zijn wereldwijd stichtingen werkzaam in Argentinië, Burundi, Canada, Italië en Uruguay.

 

Hedendaags onderwijs in Vlaamse Scheppersscholen

In de Vlaamse Provincie wordt tegenwoordig onderwijs ingericht in Scheppersscholen te Alsemberg, Anderlecht, Antwerpen-Deurne, Herentals en Wetteren.

 

Mgr. Victor Scheppers: erkend en vereerd

Na zijn dood blijft de overtuiging leven dat Mgr. Victor Scheppers, door zijn sterke verbondenheid met God en door zijn totale inzet voor de medemens, in aanmerking komt om door de kerk officieel erkend te worden als een heilig man, die door gelovigen mag worden vereerd en als voorspreker bij de Vader mag worden aanroepen. Op 16 maart 1987 wordt Victor Scheppers door Z.H. Paus Johannes Paulus II in de Kerk tot ‘eerbiedwaardige’ verheven.

 

b  Gelegenheidstoespraak door Eerw.  Br. Roberto Piccolo 

Gelegenheidstoespraak door Eerwaarde Broeder Roberto Piccolo, Generaal Overste van de Broeders van Scheppers n.a.v. de feestzitting 125 jaar Scheppers te Wetteren (5 juni 2004)

Broeder Roberto Piccolo, generaal-overste van 1994 tot 2006, heeft in een feestrede hulde gebracht aan onze stichter en ons opgeroepen tot blijvend engagement. Voor allen die het opvoedingswerk in de geest van Victor Scheppers genegen zijn, drukken we hier de vertaling van deze toespraak af. Het zijn woorden van inspiratie, bevestiging en aanmoediging bij aanvang van deze 21e eeuw.

Ik begroet hier met vreugde een grote vriend, Zijne Excellentie Monseigneur Luc Van Looy, bisschop van Gent, en ik bedank hem omdat hij door zijn aanwezigheid de viering van de honderdvijfentwintigste verjaardag van de oprichting van het Scheppersinstituut te Wetteren meer luister verleent en betekenisvoller maakt. 

Ik groet de provinciale overste Broeder Kristiaan Delvigne en alle medebroeders. Tevens een groet en een dank-u-wel aan de Directeur, Mijnheer De Lepeleire, voor de uitnodiging om aan deze plechtigheid te mogen deelnemen. 

Ook een groet aan u allen, leerkrachten van het Scheppersinstituut, u die de “drijfkrachten” bent achter deze mooie verwezenlijking! 

Een heel bijzondere groet richt ik tot u, jongeren, die de hoofdrolspelers bent van dit schoolgebeuren. Eveneens een groet aan alle families, die hun vertrouwen hebben gesteld in dit opvoedingscentrum, dat sinds 125 jaar voortgaat om zich met steeds meer inzet te wijden aan de vorming van de mensen van de toekomst. 

Ik verontschuldig mij dat ik mij niet kan uitdrukken in uw moedertaal, maar de modeme techniek geeft u de mogelijkheid om deze overwegingen van mij te volgen die ik u nederig voorleg. 

De dag van vandaag is het bestaan van een katholieke school meer dan ooit noodzakelijk, vooral in onze Westerse wereld. Vandaag moeten wij met moed én bekwaamheid de grote veranderingen die de opvoeding en de kennisoverdracht vereisen, het hoofd bieden. Hoe, bijvoorbeeld, gepast reageren op een “globalisering” die onvermijdelijk ook het terrein van de opvoeding inpalmt? 

Hoe moeten wij de radicale veranderingen in de hand houden, die de toepassing van de nieuwe technologieën, in het bijzonder de informatica, in de scholen teweeg brengt? 

Welk weerwerk moeten wij bieden aan de verontrustende open vragen in verband met de onzekerheden omtrent de bio-ethiek en het leefmilieu? 

Hoe moeten wij op een gepaste wijze reageren op het concrete risico dat, vanuit de wetenschappelijke en technische ontwikkeling, zich tegelijkertijd een soort “ontpersoonlijking” en massificatie van het individu voltrekt? 

Familiale problemen, die soms dramatisch zijn, leiden er in onze tijd toe dat vele jongeren op zichzelf zijn aangewezen en aan hun eenzaamheid overgelaten. Zij gaan dan op zoek naar een andere steun, een houvast en worden, helaas, in de meeste gevallen meegesleurd in de draaikolk van de drugs, seks, de consumptiemaatschappij. 

Zij vallen ten prooi aan de mentaliteit van: “Gebruik en smijt weg.”

Vaak zijn de jongeren van de zogenaamde “eerste wereld” veel armer dan die van de derde wereld. Het zijn armen met een morele en geestelijke armoede die in de meeste gevallen ons, opvoeders, voor een ernstige uitdaging stellen, m.n. hoe deze toestand het hoofd te bieden in een sociale en culturele omgeving waarin de opperste logica overheerst van de economische winst of van het profijt “op andermans kap “? 

Heden ten dage moet de opvoeder, en zeker de opvoeder die in een katholieke school lesgeeft, erop voorbereid zijn en in staat zijn een ruimte van 360 graden te bestrijken. Dit veronderstelt een voortdurende vorming, een grote mentale openheid, een bereidheid om “een uitdeler van menselijkheid” te zijn en niet alleen maar een vakman van de onderwijskunde. 

Een kind, een opgroeiende, een jongere begeleiden op zijn persoonlijke weg van het leren en van het openstaan voor het leven en de wereld, betekent – dagelijks – werk maken van kleine en bijzondere aandachtspunten; betekent “tijd verliezen” met hem en voor hem; betekent hem te laten aanvoelen dat wij echt om hem geven en het beste voor hem wensen. 

Uit de bewustwording van deze werkelijkheid ontstaat de onherroepelijke taak om de “meesters van waarachtige menselijkheid” te zijn; ontstaat de noodzaak om deze jongeren in hun ontwikkeling te volgen, van hen te houden en voor hen een houvast te zijn. Dit alles veronderstelt een degelijke voorbereiding, een grote evenwichtigheid, een grote menselijke rijkdom, een aantonen met ons eigen leven wat de echte betekenis is van ons mens-zijn en van ons Christenmens zijn. 

Op dit historisch ogenblik is de speciale uitnodiging waarmee ik mij tot u wend, leerkrachten, deze om te trachten de uitstraling van Victor Scheppers te belichamen, welke die is van de barmhartigheid. Dat wil zeggen: de gave om zijn eigen hart aan de armsten te schenken. Tracht aan allen, maar in het bijzonder aan de meest behoeftigen – in de morele, geestelijke en materiële betekenis – de vruchten van uw sociale opdracht te schenken, van uw beroeps bekwaamheid, van uw gezinservaringen en van uw ervaringen als staatsburger. 

Oe ordebroeders, ook de ouderen onder hen, bieden hun persoonlijke kwaliteiten aan, de profetische gave van hun wijding, hun religieuze getuigenis, hun degelijke vorming in het spoor van het charisma van de stichter, het hartelijke onthaal in hun gemeenschap; hun menselijk en materieel vermogen. 

Ik richt mij nu heel speciaal tot de leken, die deel uitmaken van het bestuur van de school. Wees mensen met een visie, in staat om de waarden van de rechtvaardigheid en de samenhorigheid voor te stellen, ze uit te dragen en er getuigenis van af te leggen. Weet het lerarenkorps, de leerlingen en hun families aan te sporen tot de keuze van deze levenswaarden. 

Gij, meer dan al de anderen, moet de bezieling van Scheppers overbrengen in deze schoolgemeenschap door de apostolische spiritualiteit van de barmhartigheid aan te wakkeren en ze te beleven met optimisme en vertrouwen. 

Ik wens op dit punt, in naam van heel de orde, de provinciale overste en de provinciale raad van Vlaanderen te bedanken die, met een profetisch aanvoelen, een commissie hebben opgericht, samengesteld uit vijf leken en twee broeders, met de opdracht om er over te waken dat de geest van de stichter, Victor Scheppers, aanwezig blijft en werkzaam blijft in het midden van al diegenen die tewerkgesteld zijn, met verschillende opdrachten, in ons opvoedkundig werk van Vlaanderen, met het doel om de mensen van morgen op te leiden. 

Geloof, hoop en liefdadigheid zijn de geestelijke deugden die op een uitstekende wijze de persoonlijkheid van Victor Scheppers samenvatten en die voor ons een voortdurende aanmoediging moeten zijn. Ieder van ons moet zich gedreven voelen om zijn “opvoedersprofiel” te leren kennen en het te versterken. Een profiel dat voortreffelijk tot uiting komt in de opvoedkunde van “te voorkomen”, liever dan louter te bestraffen. 

De persoonlijkheid en de geestesingesteldheid van Victor Scheppers begrijpen, betekent vertrouwen hebben en ervan overtuigd zijn dat het God is die in ons midden handelt; betekent werken in Zijn dienst. 

Daadkracht, omzichtigheid en nederigheid zijn de drie morele deugden van Scheppers, die de liefde kenmerken voor de armen, voor de jongeren en die erop wijzen dat we werktuigen moeten zijn van God. 

Dierbaren, indien onze taak van opvoeders, van christelijke opvoeders, zich in die zin ontwikkelt, zullen wij – met onze stichter Victor Scheppers als gids – op dit historisch ogenblik dàt tot stand brengen wat hij met daadkracht en inspanning heeft kunnen verwezenlijken in de tijd waarin hij leefde. Vandaag nog – zelfs meer dan ooit vandaag – vraagt Victor Scheppers aan eenieder van ons om zich als nederige werktuigen in de handen van God te beschouwen; werktuigen die met inzet en in een geest van opoffering, dagelijks het programma weten waar te maken dat sinds 125 jaar deze instelling heeft gekenmerkt: ‘Ter ere van God en ten dienste van de naaste!”

opvoedingsproject_4

 

Colofon

Werkgroep opvoedingsproject: Geert Bradt, Luc Dekelver, Armand  De Lepeleire, An Hermans, Katrien Moerman, Marc Peeters, Kris Soethoudt, Marc Vercauteren, Bruno Verhelst, Chris Wijns. Website: www.victor-scheppers.org

© De Broeders van Scheppers – Pothoekstraat 125 – 2060 Antwerpen

 

1,991